Kelebekler vadisi

60'ın üzerinde kelebek türü ile 100'ün üzerinde kuş türünün bir arada bulunduğu Beypazarı yakınlarındaki İnözü Vadisi gezginlerin uğrak yeri oldu. 1770 dekar genişliğindeki tabiat parkında yalnızca Avrupa'da yaşadığı bilinen doğa çöpçüsü dört akbaba türü yaşıyor 

ROTA 20.03.2020, 20:54 20.03.2020, 21:24
51
Kelebekler vadisi

İzmirGazetesi-ENGİN YAVUZ

Türkiye'nin önemli doğal kuş alanlarından biri olan İnözü (Kelebekler) Vadisi'ne yolculuğumuz... 2016 yılında Orman ve Su İşleri Bakanlığı tarafından Türkiye'nin 205'inci tabiat parkı ilan edilen Kelebekler Vadisi (İnözü Vadisi) barındığı ekosistem ile araştırmacıların ve gezginlerin dikkatini çekiyor.  Vadi meyve bahçeleri, kavak tarlaları, fundalıklar her iki tarafında uçurum ve sarp kayalardan oluşuyor ve bölgeden Beypazarı-Kıbrısçık karayolu geçiyor. Kayalık bölgede birçok mağara yer alıyor.
Kelebekler Vadisi'ne gitmeden önce Beypazarı ilçesini tanıyalım. Beypazarı Ankara'dan 98 kilometre uzaklıkta yer alıyor, denizden yüksekliği 700 metre... Beypazarı Roma döneminde İstanbul'u, Ankara ve Bağdat'a bağlayan büyük tarihi geçit yolları üzerinde bulunuyordu. M.S. 491-518 yılları arasında hüküm süren Bizans İmparatoru Anastasios'un ziyaretine atfen şehrin adı, Lagania - Anastasiopolis (Anastasios Kenti) olarak değiştirildi. Beypazarı topraklarının pek çok eski uygarlıklara ev sahipliği yaptığı biliniyor. İlk yerleşimi işaret eden net bilgiler bulunmamakla birlikte yerleşim yeri olarak kullanılmasının eski çağlara dayandığını gösteren bulgular var. Bu yüzden üzerinden değişik hakimiyetler gelip geçen Beypazarı, topraklarında biriken tarih farklı kültürlerin izlerini taşıyor. Eski bir yerleşim yeri olan Beypazarı topraklarında, sırasıyla Hitit, Frig, Galat, Roma, Bizans, Anadolu Selçuklu ve Osmanlıların egemen olduğu biliniyor.

TİCARET MERKEZİYDİ

Selçuklular döneminde Beypazarı, İstanbul - Bağdat yolu üzerinde önemli bir ticaret merkezi oldu. Beypazarı, Orhan Bey'in Ankara'yı alması ile Hüdavendigâr (Bursa) Sancağı'na bağlanarak Osmanlı yönetimine geçti. Türklerin Anadolu’ya egemen oluşuyla Türkmen boylarının da yurdu oldu Beypazarı.Bu boylardan en önemlisi Kayı Boyu. Tarihi kayıtlara göre Selçuklu Sultanlığı kendilerine yurt olarak yer gösterdi, Gazi Gündüzalp yönetiminde ilk önce Ankara civarına yerleştiler. Osmanlı Devleti'nin kurucusu olan Osman Bey'in dedesi Gazi Gündüzalp'in mezarı Beypazarı'nın Hırkatepe Köyü'nde.

KONAKLARI ÜÇ KATLI

Beypazarı, konakları ile tanınıyor. Genellikle iki ya da üç katlı olan konaklar yapılırken işlevsel ve kültürel detaylarla bezenmişler. Bu evler zemin katları taş, üst katları ahşap iskelet içine ahşap veya kerpiç dolgu sistemi kullanılarak inşa edilmiş. Bahçeli evlerin bir özelliği olan ve "Çantı" olarak da bilinen "guşgana", tipik Beypazarı evlerinin en üst kısmında bulunan küçük bir bölüm. Bu bölüm inşaata yarıda kalmış hissi verse de aslında kasten o şekilde yapılandırılmış. Beypazarlılar, hem aileleri genişlediğinde evi büyütme ihtimalini düşünerek hem de yiyeceklerini kuruturken veya muhafaza ederken de yararlanmak amacıyla böyle bir yapı tercih etmiş.

Guşganalar yazın sıcak; burada kışlık ihtiyaçlar kurutuluyor ve kış geldiğinde de o aylarda soğuk olan bu kısımda bozulmadan saklanıyor. Birbirine komşu evlerdeki kapılar, pencereler, guşganalar birbirine bakıyor. Bu iç içe yerleşim tarzı sosyal yaşamın ve ilişkilerin samimiyetine işaret ediyor. Eğimli kesimlerde bulunan ve bahçesiz olan evlere giriş direkt olarak sokaktan yapılıyor. Küçük bahçeli evlerde ana girişle bahçe girişi sokakla bağlantılı biçimde düzenlenmiş. Büyük bahçeli evlerde önce bahçeye ardından eve ulaşılıyor. Evlerin girişlerinde; "hayat" diye adlandırılan kısımda, kıymetli eşyaları yangınlardan, yağmacılardan korumak için kullanılan demir kapılı mahzenler yer alıyor. Dışarıya küçük pencerelerle açılan zemin katta bulunan taşlıkta genellikle ocak ve yalak bulunuyor.

DÖNER DOLAPLAR

Beypazarı evlerinde yerel dilde "dinme dolap" diye adlandırılan ve katlar ve bölümler arasında yatay ve düşey servis sağlayan döner dolaplar var. Ev çatıları genellikle alaturka kiremitten yapılmış. Son zamanlarda onarım amaçlı elden geçerken kolay uygulanabilirliği ve ucuzluğu düşünülerek sac malzemeyle kaplanmış çatılar da bulunuyor. Bahçeli evlerde sokak yönündeki bahçe duvarlarının oldukça yüksek olması dışarıya karşı tedbiri vurguluyor. Bahçelerin komşu evlerle neredeyse bitişik olması da halk arasındaki güven duygusunu düşündürüyor. Anadolu evlerinin genel mimari özellikleri ile birlikte gelişmiş olan konakların çamdan kapılarını aralayarak samimi, sıcak yaşantılara göz atabiliyor insan. Göz atmakla kalmayıp, içinde konaklayarak, konaklarda sunulan yöresel yemekleri tadarak bu yaşantıdan birkaç gün çalabilirsiniz.

EL SANATLARI ÖNEMLİ

Yıllar boyu gümüşü, bakırı, demiri, deriyi, ipeği işleyen Beypazarı halkı bu sanatlardan geçimini sağlamaya devam ediyor. Günlük yaşamın bir parçası olarak karşımıza çıkan el emeği göz nuru ürünler yalnızca turistlere hitap etsinler diye işlenmemekte; aynı zamanda, yöre halkının ihtiyaçlarına cevap vererek bir gelir kaynağı teşkil etmekte. Beypazarı kültürü ve geleneklerini yaşatan, kendini bu işe adamış el sanatı ustalarıyla telkari, dokumacılık, yemenicilik, bindallı yapımı, dövme bakırcılık, semercilik, demircilik, saraçlık gibi el sanatları tezgâhları turistik ve yaşamsal anlamda büyük önem taşıyor.


 

KELEBEK CENNETİ 

1.770 dekarlık bir alanı kaplayan Beypazarı Kelebekler Vadisi Tabiat Parkı, bilimsel açıdan örnek olabilecek alanlara sahip. Beypazarı ilçesinin coğrafi yapısı ve ekolojik koşullarının gözlenebildiği alanda yalnızca Avrupa'da rastlanan dört akbaba türü (doğa çöpçüsü) yaşıyor. Bölgede ayrıca karaleylek ve bıyıklı doğan gibi nadir kuş türleri de bulunuyor. Doğa Derneği'nin tespitlerine göre 100'ün üzerinde kuş türü ve 60'ın üzerinde kelebek türü bir arada yaşıyor. Ayrıca 4 kilometrelik vadi boyunca Kara Leylek, Bıyıklı Doğan, Kara Çaylak, Kuzgun, Gökardıç görmek mümkün. 
Bölgenin asıl zenginliği, vadinin adından da anlaşılabileceği gibi vadide yaşayan kelebekler.
Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü tarafından koruma altına alınan Beypazarı Kelebekler Vadisi'nde doğa ve yaban hayatı fotoğrafçılığı, kuş gözlemleri ve trekking gibi aktiviteler gerçekleştirmek mümkün.


İnözü Vadisi arkeolojik olarak da çok önemli bir bölge. Beypazarı'nın ilk adı olan "Lagania /Kaya Doruğu  Ülkesi) adını bu vadide bulunan kayalıklardan aldığı kayıtlarda görülüyor. Luviler, Hititler ve Frigler'in yaşam alanları olarak burayı kullandıkları düşünülüyor. Aynı zamanda Frigler'in bu bölgede büyük hazinelerinin bulunduğunun bilinmesi de vadi ve çevresini daha değerli hale getiriyor. Bu medeniyetlerin yaşam alanı olarak kullandıkları mağaraların da Roma döneminde manastır olarak kullanıldığı belirtiliyor. Zaman geçtikçe Beypazarı'nın Katolik Kilisesi için önemli bir piskoposluk merkezi haline geldiği eski belgelerde anlatılıyor.
Henüz arkeolojik bir araştırma yapılmayan bu mağaralar birbirinden kaya duvarlarla ayrılıyor ve geniş pencereleriyle vadiye açılıyor. Alt bölümdeki mağaraların dış yüzeyinde taştan örülmüş duvar kalıntıları görülüyor. Mağaraların iç yüzeylerinde yer yer sıva izlerine rastlandı. Yamaç eteklerinde olan ve görülebilen oyukların mezar anıtı ve erken Bizans Devri'ne ait ayinlerin yapıldığı kaya kiliseleri olarak düzenlenmiş olduğu düşünülüyor. 

BAĞ EVLERİ VAR

2863 Sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Yasası kapsamında kalan kaya mezarları ve kaya kiliseleri arkeolojik sit, vadi tabanındaki bağlık alanlar ise doğal sit olarak korunuyor. 
Yakın tarihlerde ise İnözü Vadisi Beypazarı halkının yaz aylarında konakladıkları bağ evlerinin bulunduğu bir bölge. Hatta bu bölgeye has bir konak mimarisinin de geliştiği biliniyor. Ayrıca Evliya Çelebi'nin seyahatnamesinde söz ettiği tatlı kavunlar hala bu vadi ve çevresinde yetişiyor. Bu bölge bağ ve bahçeleriyle güzelliğini korumaya devam ediyor. Kelebekler (İnözü) Vadisi ve çevresinde gelenler 4 kilometrelik vadi boyunca yürüdüklerinde Sabagöz Vadisi'ne de ulaşabiliyorlar.

İLÇEYE 5 KİLOMETRE

Kelebekler (inözü) Vadisi'nde şu kuş türlerinin yaşadığı belirlendi: 
Kara leylek, Mısır akbabası, kaya güvercini, üveyik, ak karınlı ebabil, Avrupa arı kuşu, ibibik, kaya kırlangıcı, ak kuyruksallayan, kızılgerdan, bülbül, kara kızılkuyruk, kara kulaklı kuyrukkakan,  gök ardıç kuşu, karatavuk, ökçe ardıç kuşu, kamış bülbülü, maskeli ötleğen, büyük baştankara, bayağı sıvacı kuşu, kızıl sırtlı örümcek kuşu, alaca örümcek kuşu, kuzgun, sığırcık, serçe, kaya serçesi, saka kuşu, keten kuşu...
Ankara şehir merkezine 110, Beypazarı'na ise 5 kilometre uzaklıkta bulunan Kelebekler Vadisi'ne İnözü üzerinden ulaşılıyor. İnözü Vadisi Yolu, Beypazarı'nın girişinde, sağ taraftadır. Burada Beypazarı Doğal Maden Suyu Fabrikası'nı gösteren tabelanın yanından sağa saparak Kelebekler Vadisi Tabiat Parkı'na ulaşmak mümkün.

 

Yorumlar (0)
açık
Namaz Vakti 10 Nisan 2020
İmsak 05:10
Güneş 06:36
Öğle 13:18
İkindi 16:56
Akşam 19:50
Yatsı 21:10
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 26 53
2. Başakşehir 26 53
3. Galatasaray 26 50
4. Sivasspor 26 49
5. Beşiktaş 26 44
6. Alanyaspor 26 43
7. Fenerbahçe 26 40
8. Göztepe 26 37
9. Gaziantep FK 26 32
10. Denizlispor 26 31
11. Antalyaspor 26 30
12. Gençlerbirliği 26 28
13. Kasımpaşa 26 26
14. Konyaspor 26 26
15. Malatyaspor 26 25
16. Çaykur Rizespor 26 25
17. Ankaragücü 26 23
18. Kayserispor 26 22
Takımlar O P
1. Hatayspor 28 53
2. Erzurum BB 28 47
3. Bursaspor 28 46
4. Adana Demirspor 28 45
5. Akhisar Bld.Spor 28 45
6. Fatih Karagümrük 28 43
7. Altay 28 43
8. Ümraniye 28 40
9. Giresunspor 27 38
10. Keçiörengücü 28 35
11. Balıkesirspor 28 35
12. Menemen Belediyespor 28 35
13. İstanbulspor 27 33
14. Altınordu 28 31
15. Boluspor 28 25
16. Osmanlıspor 28 24
17. Adanaspor 28 20
18. Eskişehirspor 28 17
Takımlar O P
1. Liverpool 29 82
2. Man City 28 57
3. Leicester City 29 53
4. Chelsea 29 48
5. M. United 29 45
6. Wolverhampton 29 43
7. Sheffield United 28 43
8. Tottenham 29 41
9. Arsenal 28 40
10. Burnley 29 39
11. Crystal Palace 29 39
12. Everton 29 37
13. Newcastle 29 35
14. Southampton 29 34
15. Brighton 29 29
16. West Ham 29 27
17. Watford 29 27
18. Bournemouth 29 27
19. Aston Villa 28 25
20. Norwich City 29 21
Takımlar O P
1. Barcelona 27 58
2. Real Madrid 27 56
3. Sevilla 27 47
4. Real Sociedad 27 46
5. Getafe 27 46
6. Atletico Madrid 27 45
7. Valencia 27 42
8. Villarreal 27 38
9. Granada 27 38
10. Athletic Bilbao 27 37
11. Osasuna 27 34
12. Real Betis 27 33
13. Levante 27 33
14. Deportivo Alaves 27 32
15. Real Valladolid 27 29
16. Eibar 27 27
17. Celta de Vigo 27 26
18. Mallorca 27 25
19. Leganés 27 23
20. Espanyol 27 20
banner29