Ekim sokakları

Yaz biter, tatil beldelerinde sahillerin kalabalığı azalır, arka sokaklar iyice tenhalaşır. Artık hiç koşuşturmadan, sakin sakin bu sokaklarda dolaşmanın vaktidir

ROTA 30.10.2020, 00:16
100
Ekim sokakları

İzmirGazetesi-ENGİN YAVUZ

Ayvalık Cunda’daydık geçen gün… İzmir’den adaya ulaşmak hiç zor olmadı. Bomboştu yollar. Kamyonların dışında yoğun bir trafik yoktu. Ayvalık’ta da tatilcilerin çoğu dönmüş, bir kısmı dönmeye hazırlanıyordu büyük ihtimal. Daha tenhaydı caddeler sokaklar. Fazla oyalanmadan ilçeyi Cunda’ya bağlayan ve halkın “Gönül Köprüsü” dediği modern, geniş köprüyü aştık, Alibey Adası’na ulaştık.
Otopark görevlilerine 10 lira verip aracımızı parkettik, sahile doğru yürüdük.  Cunda’ya gelip de Ayvalık tostu yemeden olur mu? Masmavi masa ve sandalyeleriyle özellikle fotoğrafçıların ilgisini çeken girişteki kafeteryaya oturduk. Cunda’da bedelini ödemeye hazırsanız her şey güzel… Dört kişiyseniz, Ayvalık tostu ile birlikte birer ayran içip üzerine de dondurma yiyecekseniz 100 lirayı gözden çıkarın.Yiyeceğin aksine bu hediyelikler o kadar pahalı değil. Küçük bir hatıra almayı düşünüyorsanız magnetler 4 lira…


Çarşıdan içerilere, tenha sokaklara doğru yürüdük sonra…Rengarenk kapılara, çiçeklerle süslenmiş kapı girişlerine, avlularından begonvillerin sarktığı Rum evlerine, birbirinden ilginç tasarım ve süslemeleriyle ilgi çeken kafelere, pansiyonlara baka baka adanın sessiz Ekim sokaklarında yürüdük. Kimi zaman daracık sokakta evlerinin girişine oturmuş Giritli yaşlılarla selamlaştık, kimi zaman ferforje balkonunda Emel Sayın’ı dinlerken uyuyakalan ada sakinlerini rahatsız etmeden fotoğrafladık. Zirvede Koç Müzesi’nin bahçesinde çaylarımızı yudumlarken biraz Ayvalık’tan ve Cunda’dan söz edeyim size:

GÖNÜL KÖPRÜSÜ

Ayvalık’a Türkiye’nin en küçük boğaz köprüsü ile bağlı adaya Cumhuriyet öncesinde Rumlar "Kokuluada" anlamında Moshinosi, Türkler Cunda diyorlardı. Antik çağlarda '100 adalar anlamında ' 'Hekatenessos' demişler. Bunlar içinde Nessos adı kalmış… Cunda'ya yani kısaca 'Ada'ya Cumhuriyet ile birlikte kurtuluşun unutulmaz kumandanı Ali Çetinkaya'ya saygı gereği Alibey adı verilmiş. Ayvalık merkezinden Alibey Adası tabelalarını izleyerek ulaşılan Cunda, Ayvalık'a 'Gönül yolu' isimli bir cadde ile hem 'gönül'den hem de 'Türkiye'nin ilk boğaz köprüsü' ile bağlı. Ada 1964 yılında bir köprü ile Ayvalık’a bağlanmış. Yapılan modern köprü de kısa bir süre önce hizmete girdi. Ulaşım çok kolay. Belediye otobüsü ve dolmuşlar da çalışıyor ama yazın dolmuş motorları ile gitmek daha güzel. Ada eskiden deniz ürünleri ve şarap üretilen bir yerdi. 


KİLİSE MÜZE OLDU
Cunda’da dolaşırken sahildeki yüksek tavanlı Taş Kahve’ye girmeyi unutmayın. Adanın etrafı çam ve zeytin ağaçları ile kaplı. Yollardaki arı kovanları kimseyi ürkütmesin, hiç bir zarar vermezler insana. Adanın etrafında otomobille dolaşılabilir ama akşam serinliğinde yaya dolaşmanın tadını vermez. Küçük tepelere çıkıp güneşin son ışıklarının vurduğu adaları, koyları seyretmekten de mahrum kalırsınız. 
Bir zamanlar adada çok sayıda kilise, manastır vardı. Çoğu günümüze ulaşamadı. Kiliselerin en büyüğü Taksiyarhis 1873’de yapılmış metropol kilisesiydi. Yakın bir zaman önce onarıldı, müze olarak ziyarete açıldı. Devasa çanı Bergama Müzesi’nde bulunuyor. Bizans stilindeki kilise gezilebiliyor. Panaya Kilisesi’nin duvar kalıntılarını Bakkal Sokağı’nın başında, Agios Yannis’in dört duvarını girişte, soldaki tepenin üzerinde görebilirsiniz. (Bu tepeye şimdilerde “Aşıklar Tepesi” deniyor) Tepedeki Koç Müzesi’ni ziyaret etmeyi ve bir fincan çay içerken ada sahilini seyretmeyi unutmayın. Burada günbatımını izlemeye de doyum olmuyor.
Adada sekiz manastır bulunduğu biliniyor. "Ayışığı" anlamına gelen Ayios Dimitrios Ta Selina adanın kuzey yönünde, kara uzantısında özgün yapısı ile dikkati çekiyor. 

Eğer Cunda’da akşam yemeğine kalmayı düşünüyorsanız günün son ışıkları denize düşerken adanın balıkçı lokantalarından birini beğenin. İsterseniz oturmadan önce "Papalina var mı?" diye sorun. Papalina adanın özel balığıdır ve eski meyhanelerin vazgeçilmez rakı mezesidir. Şimdilerde fiyatı düşük diye kimi restoranlar da bulundurmuyor, kimileri de "yok" diyor. Balık her yerde olduğu gibi burada da azaldı. Bütün Ege’de olduğu gibi burada da balıkları görerek seçin ve önceden fiyatlarını sorun. Müşteri çokluğuna göre biraz pazarlık etmeniz de mümkün. Çipuranın çiftlikte yetiştirilenini istemezseniz denizden tutulanı pek kalmadı, sinarit de kalmadı. Levrek arasıra çıkıyor ve çok pahalı...

Mezgitin bir türü olan ve Ayvalıklılar’ın Bakalaros dedikleri balıktan güzel bir buğulama deneyebilirsiniz. Ahtapot her zaman bulunabilir. Sofranızda Ege’nin ot mezelerini unutmayın. Değişik ekşi tadıyla radika her zaman bulunur ama diğerleri bir görünüp bir kaybolur. Hindiba, turp otu, arapsaçı, istifno gibi Ege otlarından yapılan yemek ve mezeleri sorun ve bulursanız istemeyi unutmayın. (Adlarından anlaşılacağı gibi bir kısım otlar, balıklar ve mezeler Rumca adları ile bilinmeyi sürdürüyor.) Bakladan yapılan fava da dereotuyla ve halis zeytinyağıyla süslenip gelmeli sofranızda. Fiyatına aldırmazsanız ıstakoz dahil "lüks" deniz ürünlerini de bulabilirsiniz. 

Hayatı avluda yaşayan Türk evleri, gözü dışarıda Rum evleri, Kozak Yaylası’ndan getirilmiş granit taşlarla, bir zamanlar sadece Arnavut ustaların mahareti ile döşenebilen kaldırımları nedeniyle bu adı alan 'Arnavut' kaldırımları ile sel baskınına, yağmura hazırlıklı sokakları ve yıkıldı yıkılacak durumdaki kiliseleri ile geçmişten günümüze bir miras Cunda Adası.

GİRİTÇE SOHBETLER

Dar sokaklarında gezerken, yüzyıllara depremlere direnebilmiş cumbalı evlerinden birbirine karışarak yükselen yarısı Rumca ve yarısı Türkçe, çokça da 'Giritçe', 'Midillice' sohbetler, bu mirası günümüzde yaşatıyor. Ayvalık'ın bu şirin adasının sokaklarında hala yakınan Rumca'nın kökenini araştırdığımızda, karşımıza nüfusun yarısından çoğunu oluşturan Girit'ten gelen Türkler’in yerleştirilmiş olması çıkıyor. Bir de 'Adalılar' yani Midillililer... Bir de Macaron'lar yani 'Muhacirler'. Ege Denizi'nin ortak kültürü yıllar geçse de Alibey Adası’nda izlerini sürdürüyor.

Yorumlar (0)
14°
açık
Namaz Vakti 25 Kasım 2020
İmsak 06:31
Güneş 07:57
Öğle 13:03
İkindi 15:38
Akşam 18:00
Yatsı 19:21
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Alanyaspor 8 20
2. Fenerbahçe 9 20
3. Galatasaray 9 17
4. Gaziantep FK 9 14
5. Karagümrük 9 13
6. Başakşehir 9 13
7. Beşiktaş 8 13
8. Konyaspor 8 12
9. Rizespor 8 12
10. Kasımpaşa 9 12
11. Hatayspor 7 12
12. Göztepe 8 11
13. Malatyaspor 8 11
14. Sivasspor 8 9
15. Trabzonspor 9 9
16. Antalyaspor 9 9
17. Erzurumspor 8 8
18. Kayserispor 8 7
19. Gençlerbirliği 8 5
20. Denizlispor 8 5
21. Ankaragücü 7 2
Takımlar O P
1. Altınordu 10 20
2. Adana Demirspor 9 18
3. Ankara Keçiörengücü 10 18
4. Tuzlaspor 9 18
5. İstanbulspor 9 17
6. Samsunspor 10 17
7. Giresunspor 9 15
8. Bursaspor 10 14
9. Balıkesirspor 10 14
10. Altay 8 13
11. Akhisar Bld.Spor 10 13
12. Adanaspor 9 12
13. Ümraniye 10 10
14. Bandırmaspor 10 8
15. Boluspor 10 7
16. Menemen Belediyespor 8 6
17. Ankaraspor 9 5
18. Eskişehirspor 10 1
Takımlar O P
1. Tottenham 9 20
2. Liverpool 9 20
3. Chelsea 9 18
4. Leicester City 9 18
5. Southampton 8 16
6. Everton 9 16
7. Aston Villa 8 15
8. West Ham 9 14
9. M. United 8 13
10. Crystal Palace 9 13
11. Arsenal 9 13
12. Wolverhampton 8 13
13. Man City 8 12
14. Leeds United 9 11
15. Newcastle 9 11
16. Brighton 9 9
17. Burnley 8 5
18. Fulham 9 4
19. West Bromwich 9 3
20. Sheffield United 9 1
Takımlar O P
1. Real Sociedad 10 23
2. Atletico Madrid 8 20
3. Villarreal 10 19
4. Real Madrid 9 17
5. Cádiz 10 14
6. Granada 9 14
7. Sevilla 8 13
8. Valencia 10 12
9. Elche 8 12
10. Getafe 9 12
11. Real Betis 9 12
12. Barcelona 8 11
13. Osasuna 9 11
14. Deportivo Alaves 10 10
15. Eibar 10 10
16. Athletic Bilbao 8 9
17. Real Valladolid 10 9
18. Levante 9 7
19. Huesca 10 7
20. Celta de Vigo 10 7
banner29