09.01.2020, 00:11 149

Jeotermal enerji Ege Bölgesi için önemli tehdit

Türkiye son 18 yıldır kesintisiz ve mutlak bir iktidar tarafından yönetilmesine rağmen tarım politikalarında temel niteliği ithalata dayalı, üreticinin kazanmadığı, üretimden kopma noktasına geldiği, tüketicinin de sağlıklı güvenli gıdaya uygun fiyattan erişmekte zorlandığı neoliberal bir politika düzenine devam ediyor. 2019 yılı da geçmiş yılların olumsuz bakiyelerinin katlanarak geldiği ve bunun özelikle üretici açısından fazlasıyla hissedildiği bir yılı daha geride bırakıyoruz.

ÇİFTÇİ ÜRETİMDEN KOPUYOR

Uygulanan politikalar sonucunda 2002 Yılında 26.579.000 hektar olan tarım alanlarımız 2018 sonu itibariyle 23.200.000 hektara gerilemiştir. 17 yılda çiftçi 33 milyon dekar alanda üretmekten vazgeçmiştir. Bu bir üretimden kopuştur.

2004 yılında 5 Milyar TL olan Tarım, Avcılık ve Ormancılık Kredileri 2019 Yılı Ekim ayı itibariyle 101 Milyar 441 Milyon TL olmuştur. Takipteki krediler ise 2004 yılında 210 Milyon Tl iken 2019 yılı ilk on aylık döneminde 5 Milyar TL’ye ulaşmıştır. Çiftçinin takipteki kredi borcu 24 kat artmıştır.

Bu tablonun oluşmasında çiftçinin girdi (Mazot, Gübre, Bitki Koruma Ürünü, Tohum) maliyetleri % 600’ler düzeyinde artarken ürün fiyatlarındaki artışın @0ler düzeyinde artmış olmasının önemli payı vardır.

2019'DA ÖNE ÇIKANLAR

Bu genel değerlendirme sonrasında 2019 yılına baktığımızda yine önemli gelişmelerin olduğunu görüyoruz. Küresel iklim krizinin derinleştiği, tarım şurası tartışmalarının yapıldığı, hayvancılıkta bitmeyen ve kronikleşen sorunlarımız, tarım destekleri, tarım ve çevre sorunları, gıda fiyatları, Nisan ayında yaptığımız yerel seçimler, ekonomik demokratik, siyasal ve sosyal kriz, kadın cinayetleri, toplumsal barış, ilk bakışta öne çıkanlar.

Ülkedeki ekonomik, demokratik, sosyal ve siyasal kriz her kesimi etkilediği belki en fazla Tarım kesimini etkiliyor. Hatırlayalım Rusya uçağı düştüğünde bundan en fazla etkilen Rusya tarafından uygulanan ambargo nedeniyle tarım sektörü olmuştu.

TARIMSAL DESTEKLER YETERSİZ

Bunu bir kenara not edip devam ettiğimizde yüksek girdi maliyetleri düşük ürün fiyatları kıskacında boğulmamaya çalışan çiftçinin 2018 yılı destekleri ödemeleri Ağustos ayı sonunu buldu hala ödenmeyen destekler var. Zaten yetersiz olan desteklemelerin zamanında ödenmemesi çiftçiyi borçlanmaya itmiştir. Biz yıllardır her platformda tarımsal desteklerin yeterli, nitelikli olması ve en az üç yıllık dönem için açıklanmasını talep ederken 2019 desteklerinin açıklanması 24 Ekim 2019 tarihli Cumhurbaşkanı Kararı ile yapıldı. Üretici ürününü hasat ettikten sonra destek alıp alamayacağını veya ne kadar destek alacağını ancak öğrenebildi. Desteklerin yine Tarım Kanunun öngördüğü Gayri Safi Yurtiçi Hasıla’nın %1’ine yaklaşamadığını söylemiyorum bile.

2019 destekleri içerisinde, dane zeytin ilk kez destekleme kapsamına alınırken zeytinyağı destekleri yine aynı kaldı. Pamuk üreticisi 650 kg’a kadar prim alırken, verimin 500 kg ile sınırlandırılması Pamuk üreticisini hüsrana uğrattı. Ama asıl kötü sürprizi Organik tarım ve iyi tarım üreticileri aldı. Resmi Gazete’nin 24 Ekim 2019 tarihli sayısında yayınlanarak yürürlüğe giren “2019 Yılında Yapılacak Tarımsal Desteklemelere İlişkin Cumhurbaşkanı Kararı”na göre çıkarılan uygulama tebliğine göre;

2016 yılından başlamak üzere aralıksız olarak üç yıl İyi Tarım Uygulamaları(İTU) desteğinden yararlananlar, 2019 üretim yılı İyi Tarım Uygulamaları desteğinden faydalanamaz, 2017 ve 2018 üretim yılında organik statüde üretim yaparak Organik Tarım Desteği (OTD)’den faydalanan araziler, 2019 üretim yılında OTD’den faydalanamaz, denilerek Organik ve iyi tarım üreticileri adeta cezalandırıldı. Destek alacağını düşünerek sertifikasyon çalışmalarını yürüten üretici ve sertifikasyon kuruluşları karşı karşıya geldi. Bunun olumsuz etkilerini önümüzdeki yıllarda ne yazık ki göreceğiz.

JJEOTERMAL ENERJİ TEHDİT EDİYOR

Küresel iklim değişikliği; kuraklık, zamansız ve aşırı yağış, tarımsal üretimi tehdit etmeye devam ederken, Jeotermal Enerji Ege bölgesi için birinci tehdit konumuna gelmiş durumda. Aydın, Manisa ve Denizli’de Jeotermal enerji yatırımlarının, Ege Bölgesi'nin üç önemli değeri Zeytin, İncir, Üzüm başta olmak üzere tüm tarımsal üretim üzerinde yarattığı tahribat ortada iken, İzmir’de 16 ilçe 33 sahada toplam 1 milyon dekarlık alan için İzmir valiliği tarafından Jeotermal arama ve işletme ihalesine çıkılması tehdidin boyutlarını artırmıştır. Jeotermal Enerji önümüzdeki dönemde bir mücadele alanı olarak önümüzde durmaktadır.

ŞURA KAĞIT ÜZERİNDE KALACAK

2019 Yılının en önemli tartışmalarından birisi de tarım da çözüm olarak sunulan tarımda milli birlik projesi adıyla basına sızan ve sonrasında geri çekilen proje ve devamında 3. Tarım ve Orman Şurası'dır.

Aslında iktidarın tarım politikalarına baktığımızda temeli değişmeyen, ancak birkaç yılda bir farklı isimlendirmelerle kamuoyunun önüne getirilen politikalar olduğunu görüyoruz. Hatırlayalım Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı'nın 2006'da başlayarak 3 yıllık bir çalışması sonucunda 2009 yılında tamamladığı Havza Modeli kapsamında iklim, topoğrafya ve toprak verileri dikkate alınarak önce 190 tarım havzası belirlendi.190 Havza ortak özellikleri ile birleştirilerek 3o Havza oluşturuldu. Ancak 2016 yılına kadar etkili bir uygulama yapılmadı. Uygulanmadı bile diyebiliriz. 2016 Yılına gelindiğinde Bakan değişikliğiyle birlikte sayın Faruk Çelik döneminde havza sayısının 941 olacağı, dönemin başbakanı sayın Binali Yıldırım tarafından Ödemişte Milli Tarım Politikası olarak şa şalı bir şekilde açıklandı aynı zamanda ithalata son verileceği duyuruldu.

2019’a geldiğimizde önce Tarımda Milli Birlik Projesi, devamında 3. Tarım ve Orman Şurası yine bildik kağıt üzerinde kalacak amaç ve hedefler. “Ne demişler ayinesi iştir kişinin lafa bakılmaz” Yani biz uygulamaya bakacağız küçük üreticiden, tüketiciden yana mı? Yoksa yine şirketlerden ve ranttan yana mı?

3. Tarım Şurası'na baktığımızda gördüğümüzde bu dur. Şuradan çıkan 60 kararın büyük çoğunluğu hep söylenegelen cek, cak, lardan oluşuyor. Buradaki en önemli değişiklik tarımsal kamu yönetiminin şirketlere devridir. Geri çekilen tarımda milli birlik projesi ile 3. Tarım Şurasının kesişim noktası da burasıdır.

3. Tarım Şurasında alınan en önemli karar olan Tarım Kredi Kooperatifleri üzerinden sözleşmeli üretim ve tarım kredi marketleri üzerinden satışıdır. Bu demokratik kooperatifçiliği yok edecek ve geri çekilen Tarımda Milli Birlik Projesi'nde öngörülen şirketlere devrin kilometre taşı olacaktır.

2019 yılında tarımda yaşadıklarımızla ilgili; Ispanak zehirlenmeleri üzerinden gıda güvenliği tartışmaları, tarım 4.0, agroekoloji, tarım ve gıda etiği, Et ve Süt Kurumu’nun aşırı ithalat nedeniyle depolarında bulunan etler, traktör üretiminin `'lar seviyesinde düşüşü, buğdayda 10 ayda 7,6 milyon tonla gelen ithalat rekoru, yem fiyatlarındaki artışa dayanamayan üreticilerin hayvanlarını kestirecek fiyatları bulamaması gibi bir çok konu üzerinde düşünmemiz ve bütüncül bir politika oluşturmamız gerek konular olarak önümüzde duruyor.

2020'nin ilk günlerini yaşıyoruz.

Yeni yılın sağlık, sevgi, barış, özgürlük ve demokrasi getirmesi, tarım sektörümüz, üreticilerimiz için bereketli bir üretim yılı olması dileklerimle yeni yılınız kutlu olsun.

Ferdan Çiftçi-Ziraat Yüksek Mühendisi-

ferdanciftci@gmail.com

Yorumlar (0)
26°
açık
Namaz Vakti 05 Ağustos 2020
İmsak 04:34
Güneş 06:10
Öğle 13:22
İkindi 17:12
Akşam 20:25
Yatsı 21:54
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 34 69
2. Trabzonspor 34 65
3. Beşiktaş 34 62
4. Sivasspor 34 60
5. Alanyaspor 34 57
6. Galatasaray 34 56
7. Fenerbahçe 34 53
8. Gaziantep FK 34 46
9. Antalyaspor 34 45
10. Kasımpaşa 34 43
11. Göztepe 34 42
12. Gençlerbirliği 34 36
13. Konyaspor 34 36
14. Denizlispor 34 35
15. Çaykur Rizespor 34 35
16. Malatyaspor 34 32
17. Kayserispor 34 32
18. Ankaragücü 34 32
Takımlar O P
1. Hatayspor 34 66
2. Erzurum BB 34 62
3. Adana Demirspor 34 61
4. Akhisar Bld.Spor 34 57
5. Fatih Karagümrük 34 56
6. Bursaspor 34 56
7. Altay 34 54
8. Keçiörengücü 34 50
9. Menemen Belediyespor 34 44
10. Giresunspor 34 44
11. Ümraniye 34 44
12. İstanbulspor 34 40
13. Balıkesirspor 34 38
14. Altınordu 34 37
15. Boluspor 34 33
16. Osmanlıspor 34 30
17. Adanaspor 34 21
18. Eskişehirspor 34 12
Takımlar O P
1. Liverpool 38 99
2. Man City 38 81
3. M. United 38 66
4. Chelsea 38 66
5. Leicester City 38 62
6. Tottenham 38 59
7. Wolverhampton 38 59
8. Arsenal 38 56
9. Sheffield United 38 54
10. Burnley 38 54
11. Southampton 38 52
12. Everton 38 49
13. Newcastle 38 44
14. Crystal Palace 38 43
15. Brighton 38 41
16. West Ham 38 39
17. Aston Villa 38 35
18. Bournemouth 38 34
19. Watford 38 34
20. Norwich City 38 21
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 87
2. Barcelona 38 82
3. Atletico Madrid 38 70
4. Sevilla 38 70
5. Villarreal 38 60
6. Real Sociedad 38 56
7. Granada 38 56
8. Getafe 38 54
9. Valencia 38 53
10. Osasuna 38 52
11. Athletic Bilbao 38 51
12. Levante 38 49
13. Real Valladolid 38 42
14. Eibar 38 42
15. Real Betis 38 41
16. Deportivo Alaves 38 39
17. Celta de Vigo 38 37
18. Leganés 38 36
19. Mallorca 38 33
20. Espanyol 38 25
banner29