09.01.2020, 00:11 111

Jeotermal enerji Ege Bölgesi için önemli tehdit

Türkiye son 18 yıldır kesintisiz ve mutlak bir iktidar tarafından yönetilmesine rağmen tarım politikalarında temel niteliği ithalata dayalı, üreticinin kazanmadığı, üretimden kopma noktasına geldiği, tüketicinin de sağlıklı güvenli gıdaya uygun fiyattan erişmekte zorlandığı neoliberal bir politika düzenine devam ediyor. 2019 yılı da geçmiş yılların olumsuz bakiyelerinin katlanarak geldiği ve bunun özelikle üretici açısından fazlasıyla hissedildiği bir yılı daha geride bırakıyoruz.

ÇİFTÇİ ÜRETİMDEN KOPUYOR

Uygulanan politikalar sonucunda 2002 Yılında 26.579.000 hektar olan tarım alanlarımız 2018 sonu itibariyle 23.200.000 hektara gerilemiştir. 17 yılda çiftçi 33 milyon dekar alanda üretmekten vazgeçmiştir. Bu bir üretimden kopuştur.

2004 yılında 5 Milyar TL olan Tarım, Avcılık ve Ormancılık Kredileri 2019 Yılı Ekim ayı itibariyle 101 Milyar 441 Milyon TL olmuştur. Takipteki krediler ise 2004 yılında 210 Milyon Tl iken 2019 yılı ilk on aylık döneminde 5 Milyar TL’ye ulaşmıştır. Çiftçinin takipteki kredi borcu 24 kat artmıştır.

Bu tablonun oluşmasında çiftçinin girdi (Mazot, Gübre, Bitki Koruma Ürünü, Tohum) maliyetleri % 600’ler düzeyinde artarken ürün fiyatlarındaki artışın @0ler düzeyinde artmış olmasının önemli payı vardır.

2019'DA ÖNE ÇIKANLAR

Bu genel değerlendirme sonrasında 2019 yılına baktığımızda yine önemli gelişmelerin olduğunu görüyoruz. Küresel iklim krizinin derinleştiği, tarım şurası tartışmalarının yapıldığı, hayvancılıkta bitmeyen ve kronikleşen sorunlarımız, tarım destekleri, tarım ve çevre sorunları, gıda fiyatları, Nisan ayında yaptığımız yerel seçimler, ekonomik demokratik, siyasal ve sosyal kriz, kadın cinayetleri, toplumsal barış, ilk bakışta öne çıkanlar.

Ülkedeki ekonomik, demokratik, sosyal ve siyasal kriz her kesimi etkilediği belki en fazla Tarım kesimini etkiliyor. Hatırlayalım Rusya uçağı düştüğünde bundan en fazla etkilen Rusya tarafından uygulanan ambargo nedeniyle tarım sektörü olmuştu.

TARIMSAL DESTEKLER YETERSİZ

Bunu bir kenara not edip devam ettiğimizde yüksek girdi maliyetleri düşük ürün fiyatları kıskacında boğulmamaya çalışan çiftçinin 2018 yılı destekleri ödemeleri Ağustos ayı sonunu buldu hala ödenmeyen destekler var. Zaten yetersiz olan desteklemelerin zamanında ödenmemesi çiftçiyi borçlanmaya itmiştir. Biz yıllardır her platformda tarımsal desteklerin yeterli, nitelikli olması ve en az üç yıllık dönem için açıklanmasını talep ederken 2019 desteklerinin açıklanması 24 Ekim 2019 tarihli Cumhurbaşkanı Kararı ile yapıldı. Üretici ürününü hasat ettikten sonra destek alıp alamayacağını veya ne kadar destek alacağını ancak öğrenebildi. Desteklerin yine Tarım Kanunun öngördüğü Gayri Safi Yurtiçi Hasıla’nın %1’ine yaklaşamadığını söylemiyorum bile.

2019 destekleri içerisinde, dane zeytin ilk kez destekleme kapsamına alınırken zeytinyağı destekleri yine aynı kaldı. Pamuk üreticisi 650 kg’a kadar prim alırken, verimin 500 kg ile sınırlandırılması Pamuk üreticisini hüsrana uğrattı. Ama asıl kötü sürprizi Organik tarım ve iyi tarım üreticileri aldı. Resmi Gazete’nin 24 Ekim 2019 tarihli sayısında yayınlanarak yürürlüğe giren “2019 Yılında Yapılacak Tarımsal Desteklemelere İlişkin Cumhurbaşkanı Kararı”na göre çıkarılan uygulama tebliğine göre;

2016 yılından başlamak üzere aralıksız olarak üç yıl İyi Tarım Uygulamaları(İTU) desteğinden yararlananlar, 2019 üretim yılı İyi Tarım Uygulamaları desteğinden faydalanamaz, 2017 ve 2018 üretim yılında organik statüde üretim yaparak Organik Tarım Desteği (OTD)’den faydalanan araziler, 2019 üretim yılında OTD’den faydalanamaz, denilerek Organik ve iyi tarım üreticileri adeta cezalandırıldı. Destek alacağını düşünerek sertifikasyon çalışmalarını yürüten üretici ve sertifikasyon kuruluşları karşı karşıya geldi. Bunun olumsuz etkilerini önümüzdeki yıllarda ne yazık ki göreceğiz.

JJEOTERMAL ENERJİ TEHDİT EDİYOR

Küresel iklim değişikliği; kuraklık, zamansız ve aşırı yağış, tarımsal üretimi tehdit etmeye devam ederken, Jeotermal Enerji Ege bölgesi için birinci tehdit konumuna gelmiş durumda. Aydın, Manisa ve Denizli’de Jeotermal enerji yatırımlarının, Ege Bölgesi'nin üç önemli değeri Zeytin, İncir, Üzüm başta olmak üzere tüm tarımsal üretim üzerinde yarattığı tahribat ortada iken, İzmir’de 16 ilçe 33 sahada toplam 1 milyon dekarlık alan için İzmir valiliği tarafından Jeotermal arama ve işletme ihalesine çıkılması tehdidin boyutlarını artırmıştır. Jeotermal Enerji önümüzdeki dönemde bir mücadele alanı olarak önümüzde durmaktadır.

ŞURA KAĞIT ÜZERİNDE KALACAK

2019 Yılının en önemli tartışmalarından birisi de tarım da çözüm olarak sunulan tarımda milli birlik projesi adıyla basına sızan ve sonrasında geri çekilen proje ve devamında 3. Tarım ve Orman Şurası'dır.

Aslında iktidarın tarım politikalarına baktığımızda temeli değişmeyen, ancak birkaç yılda bir farklı isimlendirmelerle kamuoyunun önüne getirilen politikalar olduğunu görüyoruz. Hatırlayalım Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı'nın 2006'da başlayarak 3 yıllık bir çalışması sonucunda 2009 yılında tamamladığı Havza Modeli kapsamında iklim, topoğrafya ve toprak verileri dikkate alınarak önce 190 tarım havzası belirlendi.190 Havza ortak özellikleri ile birleştirilerek 3o Havza oluşturuldu. Ancak 2016 yılına kadar etkili bir uygulama yapılmadı. Uygulanmadı bile diyebiliriz. 2016 Yılına gelindiğinde Bakan değişikliğiyle birlikte sayın Faruk Çelik döneminde havza sayısının 941 olacağı, dönemin başbakanı sayın Binali Yıldırım tarafından Ödemişte Milli Tarım Politikası olarak şa şalı bir şekilde açıklandı aynı zamanda ithalata son verileceği duyuruldu.

2019’a geldiğimizde önce Tarımda Milli Birlik Projesi, devamında 3. Tarım ve Orman Şurası yine bildik kağıt üzerinde kalacak amaç ve hedefler. “Ne demişler ayinesi iştir kişinin lafa bakılmaz” Yani biz uygulamaya bakacağız küçük üreticiden, tüketiciden yana mı? Yoksa yine şirketlerden ve ranttan yana mı?

3. Tarım Şurası'na baktığımızda gördüğümüzde bu dur. Şuradan çıkan 60 kararın büyük çoğunluğu hep söylenegelen cek, cak, lardan oluşuyor. Buradaki en önemli değişiklik tarımsal kamu yönetiminin şirketlere devridir. Geri çekilen tarımda milli birlik projesi ile 3. Tarım Şurasının kesişim noktası da burasıdır.

3. Tarım Şurasında alınan en önemli karar olan Tarım Kredi Kooperatifleri üzerinden sözleşmeli üretim ve tarım kredi marketleri üzerinden satışıdır. Bu demokratik kooperatifçiliği yok edecek ve geri çekilen Tarımda Milli Birlik Projesi'nde öngörülen şirketlere devrin kilometre taşı olacaktır.

2019 yılında tarımda yaşadıklarımızla ilgili; Ispanak zehirlenmeleri üzerinden gıda güvenliği tartışmaları, tarım 4.0, agroekoloji, tarım ve gıda etiği, Et ve Süt Kurumu’nun aşırı ithalat nedeniyle depolarında bulunan etler, traktör üretiminin `'lar seviyesinde düşüşü, buğdayda 10 ayda 7,6 milyon tonla gelen ithalat rekoru, yem fiyatlarındaki artışa dayanamayan üreticilerin hayvanlarını kestirecek fiyatları bulamaması gibi bir çok konu üzerinde düşünmemiz ve bütüncül bir politika oluşturmamız gerek konular olarak önümüzde duruyor.

2020'nin ilk günlerini yaşıyoruz.

Yeni yılın sağlık, sevgi, barış, özgürlük ve demokrasi getirmesi, tarım sektörümüz, üreticilerimiz için bereketli bir üretim yılı olması dileklerimle yeni yılınız kutlu olsun.

Ferdan Çiftçi-Ziraat Yüksek Mühendisi-

ferdanciftci@gmail.com

Yorumlar (0)
11°
kısa süreli hafif yoğunluklu yağmur
Namaz Vakti 28 Ocak 2020
İmsak 06:49
Güneş 08:14
Öğle 13:29
İkindi 16:11
Akşam 18:35
Yatsı 19:54
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Sivasspor 19 41
2. Fenerbahçe 19 37
3. Başakşehir 19 36
4. Trabzonspor 18 35
5. Alanyaspor 19 35
6. Galatasaray 19 33
7. Beşiktaş 19 30
8. Göztepe 19 29
9. Malatyaspor 18 24
10. Gaziantep FK 19 24
11. Çaykur Rizespor 19 24
12. Denizlispor 19 22
13. Gençlerbirliği 19 21
14. Konyaspor 19 18
15. Antalyaspor 19 17
16. Kasımpaşa 19 15
17. Ankaragücü 19 13
18. Kayserispor 19 11
Takımlar O P
1. Hatayspor 19 40
2. Erzurum BB 19 34
3. Bursaspor 19 33
4. Keçiörengücü 19 29
5. Adana Demirspor 19 28
6. Akhisar Bld.Spor 19 28
7. Ümraniye 19 28
8. Menemen Belediyespor 19 28
9. Altay 19 27
10. Giresunspor 19 27
11. Fatih Karagümrük 19 24
12. Balıkesirspor 19 24
13. İstanbulspor 19 20
14. Altınordu 19 20
15. Osmanlıspor 19 17
16. Adanaspor 19 14
17. Boluspor 19 14
18. Eskişehirspor 19 10
Takımlar O P
1. Liverpool 23 67
2. Man City 24 51
3. Leicester City 24 48
4. Chelsea 24 40
5. M. United 24 34
6. Tottenham 24 34
7. Wolverhampton 24 34
8. Sheffield United 24 33
9. Southampton 24 31
10. Arsenal 24 30
11. Crystal Palace 24 30
12. Everton 24 30
13. Burnley 24 30
14. Newcastle 24 30
15. Brighton 24 25
16. Aston Villa 24 25
17. West Ham 23 23
18. Bournemouth 24 23
19. Watford 24 23
20. Norwich City 24 17
Takımlar O P
1. Real Madrid 21 46
2. Barcelona 21 43
3. Sevilla 21 38
4. Getafe 21 36
5. Atletico Madrid 21 36
6. Real Sociedad 21 34
7. Valencia 21 34
8. Villarreal 21 31
9. Athletic Bilbao 21 31
10. Osasuna 21 28
11. Granada 21 27
12. Real Betis 21 27
13. Levante 21 26
14. Deportivo Alaves 21 23
15. Eibar 21 23
16. Real Valladolid 21 22
17. Mallorca 21 18
18. Celta de Vigo 21 17
19. Leganés 21 15
20. Espanyol 21 15
banner29