banner30

banner62

Seferihisar'dan Ahlat'a sakin şehirler

Türkiye'de Citta Slow (Yavaş Şehir) ünvanını ilk kez 1999'da Seferihisar Belediyesi hak etti. Aradan geçen 20 yılda ülkemizde yavaş şehir olmaya hak kazanan kentlerin sayısı 17'ye ulaştı.

HABER-ARAŞTIRMA 05.06.2020, 11:29
Seferihisar'dan Ahlat'a sakin şehirler

İzmirGazetesi-ENGİN YAVUZ

İtalyanca'da ""Sakin" anlamına gelen "Citta" sözcüğü ile İngilizce'de "Yavaş" anlamına gelen "Slow"sözcüklerinin birleşmesiyle 1999 yılında İtalya'da ortaya çıkan Cittaslow hareketi aradan geçen sürede 30 ülkede 264 şehire yayıldı. İlk olarak İtalya'da Bra, Positano, Orvieto ve Greve in Chianti şehirlerinin belediye başkanları "Slow Food" yani "YavaşYemek" felsefesini kendi şehirlerinde yaygınlaştırmaya karar verdiler. Greve in Chianti şehrinin o dönemki belediye başkanı Paolo Saturnini bu harekete önderlik yaptı.

ÖZGÜRLÜĞÜ KORUMAK

Cittaslow hareketinin en temel amacı, küreselleşme karşısında birbirine benzeyen şehirlerin özgünlüklerini korumalarını sağlamaktı. Dünyada tüketimin yaygınlaştığı bir dönemde gelişen turizmin de etkisiyle şehirlerin kendi kimliklerini kaybetmeleri tehlikesine karşı bu hareketin benimsenmesi büyük önem taşıyor. Çünkü sakin şehirlerde bütün altyapı sorunları belirlenip çözülüyor ve yöresel-geleneksel mimari olduğu gibi korunuyor. Ayrıca ekolojik dengenin ön planda tutulduğu düzenlemeler yapılıyor. Yenilenebilir enerjinin kullanımı ve geri dönüşüm özendiriliyor. Ayrıca halk da bilinçlendirilerek kendi geleneklerini benimsemeleri, yaşadıkları şehirlerin özgün atmosferlerinin korunması için çaba göstermeleri için adım atmaları sağlanıyor. Ayrıca aynı şehri paylaştıkları insanlar ile değerlerini korumak için bir araya gelmeleri ve iletişim kurmaları için organizasyonlar yapılıyor.

Bir şehrin ya da kasabanın sakin şehir ünvanı alabilmesi için Slow Food uygulamalarının tamamını benimsemesi ve kabul etmesi gerekiyor. Sakin şehir olmaya talip olan ve nüfusları 50 binden az olan şehirlerin kriterlere uygun olup olmdıkları titizlikle inceleniyor. Edinilen bilgilere göre İtalyan belediye başkanlarının önderliğinde birlik ilk kurulduğunda sakin şehir ünvanı alabilmek için 53 farklı kriter değerlendiriliyordu. 2013 yılında kriterler yeniden güncellendi uygun koşullar için gereken kriter sayısı 72'ye yükseldi. Bu kriterler 7 başlık altında toplandı. Enerji ve çevre politikaları, altyapı politikaları, kentsel yaşamın kalitesi ile ilgili politikalar, tarım, turizm ve sanatkarlıkla ilgili politikalar, misafirperverlik, farkındalık ve eğitim için politikalar, sosyal uyum ve ortaklıklar aranan kriterlerin başlıkları oldu.

Öte yandan ülkemizde de 1999 yılından bugüne kadar aranan kriterlere uyum sağlayan 17 ilçe ve kasaba sakin şehir ünvanı aldı.

İLK ŞEHİR SEFERİHİSAR

O dönemki Belediye Başkanı Tunç Soyer'in yönetimindeki İzmir'in Seferihisar ilçesi 2009 yılında aranan bütün kriterlere uyum sağladı ve Türkiye'nin ilk sakin şehri ilan edildi. Seferihisar’ın bu unvanı kazanmasının ardından Türkiye citta slow hareketi hakkında bilgi sahibi olmaya başladı.

Bu arada Başkan Soyer'in öncülüğünde Seferihisar'da yerel tohumlarla üretim ve organik tarım özendirildi. Motorlu araçlar yerine halkın bisiklet kullanımına özendirilmesi için kilometrelerce uzunluğunda bisiklet yolları ve bisiklet otoparkları yapıldı. Sokak aydınlatılmasında güneş enerjisinden yararlanılmaya başlandı. Turizm tesislerinde yenilebilir enerji kaynakları kullanılması özendirildi. Tarihi Sığacık Kalesi içindeki eski evler restore edilerek bölgede pansiyonculuk özendirildi. Kuruluşu 3 bin yıl öncesine giden Teos Antik Kenti'nin dünya genelinde tanıtımı sağlandı. Seferihisar bugün, huzurlu ve sakin yaşantısı, bisiklet yolları, Sığacık sahili, Akkum Plajı ve Akarca sahili, tarihi değerleri ile sakin şehir ünvanını hakeden Türkiye'nin ilk yerleşim yeri.

Gökova Körfezi'nin iç kısmında yer alan Muğla'nın Ula ilçesine bağlı Akyaka kasabası da 2011 yılında sakin şehir ünvanını aldı. Kıran Dağları'nı ve Marmaris'e doğru dağları örten yemyeşil ormanları, Azmak Çayı'nın serin suları, begonvillerle süslenmiş cumbalı evleri ile Akyaka sakin şehir olmayı hakeden yerleşim yerlerimizden biri. Gökova Körfezi ve çevresindeki biyolojik çeşitliliğin en zengin olduğu yerlerden biri olan Akyaka, rüzgar sörfü, tekne turları için uygun koşulları, apart otelleri, pansiyonları ve plajları ile sakin tatiller için çok uygun. Akyaka, yöresel yemekleri için bile ziyaret edilmesi gereken bir sakin şehir.

TAHİNLİ PİDESİ RAKİPSİZ

Türkiye’nin en büyük adası olan Gökçeada, 2011 yılında sakin şehir olmanın tüm kriterlerini karşılayarak bu unvana sahip oldu. Berrak ve tertemiz denizi, ormanları ve doğal güzelliklerinin yanısıra benzersiz günbatımları ile Gökçeada ziyaret edilmesi ve konaklanması gereken bir turizm cenneti. Türkiye'nin tek sualtı parkına da sahip olan Gökçeada organik tarımın da özendirildiği yerleşim yerlerimiz arasında.

Aydın'a 40 kilometre uzaklıktaki Yenipazar da gerekli kriterleri karşılayınca 2011 yılında sakin şehir ünvanı aldı. Madra Dağı'nın eteklerine yerleşmiş bir ilçe olan tarihi geçmişi Milattan Önce 2 binli yıllara kadar uzanan Yenipazar'da Orthosia Antik Kenti de yer alıyor. Burada yapılan kazılardan çıkarılan mozaikler Aydın Arkeoloji Müzesi'nde sergileniyor. Yenipazar'da kültürel miras özenle korunuyor, eski evler restore ediliyor. Yerel lezzetleriyle de meşhur olan ilçenin en ilgi çeken yiyeceklerinden biri tahinli pidesi...

Sakarya'da dağlarla çevrili derin bir vadinin içinde kurulu olan Taraklı da 2001 yılında sakin şehir ünvanı aldı. Aynı Safranbolu gibi sokaklarında çoğu cumbalı yüzlerce tarihi ev ve konağın sıralandığı Taraklı, yaşam tarzı olarak sakin şehir olmayı en çok hakeden yerlerden biri. İlçenin sokaklarında dolaşırken bir Osmanlı kasabasında dolaştığınız hissine kapılabilirsiniz. Zengin orman örtüsü ile kaplı Kapıorman Dağları da Taraklı'ya güzellik katan doğal zenginliklerin arasında... Taraklı'yı ziyaret ederseniz Güngörmez Şelalesi'ni, Kemer Köprüsü'nü, Acısu'yu, Gürleyik Suyu'nu görmeden Hıdırlık Tepesi'nde çay içip çiğdem yemeden dönmeyin.

İstanbul’a çok yakın olduğu için kentte yaşayanların hafta sonlarında ziyaret ettikleri sessiz, sakin doğa köşelerinden biri olan Kırklareli'nin Vize ilçesi de 2012'de cittaslow hareketini benimsedi ve ardından sakin şehir ilan edildi. Birçok medeniyetten izler bulacağınız, tarihi yapıları ile ön plana çıkan Vize, 2006'dan bu yana her yıl Ağustos ayında Tarih ve Kültür Festivali düzenliyor. Cehennem Şelaleleri, Yenesu Mağarası ve Kıyıköy’deki bakir koylar Vize'nin doğal güzellikleri arasında...

2012'DEN BU YANA SAKİN

Ordu’nun Perşembe ilçesi de gerekli tüm kriterleri sağlayarak 2012 yılında sakin şehir ünvanını aldı. Araç trafiğinin ve gürültü kirliliğinin yaşamı pek etkilemediği Perşembe ilçesi, 40 kilometrelik sahillerinde yer alan sualtı mağaraları, kaya yapıları, koyları ve bembeyaz kumları ile tropikal yerleşim hissi veren Çaka Kumsalı ile birçok doğal güzelliği bir arada barındırıyor.

Sultan Dağları'nın eteklerinde kurulu İsparta'nın Yalvaç ilçesi de sakin şehir ünvanını 2012 yılında elde etti. Roma dönemine ait birçok kalıntının yer aldığı Antiokheia Antik Kenti, Augustus Tapınağı, Tiberius alanı, Roma hamamı ve Ay Tanrısı Men için yapılmış olan Men Kutsal Alanı ile gezginlerin uğrak yerlerinden. İsa’nın habercilerinden Aziz Paul’un Antiokheia’ya geldiğine dair kayıtlar bulunduğu için Yalvaç Hıristiyanlar tarafından da kutsal kabul ediliyor.

Büyük bölümü Birecik Barajı'nın suları altında kalan Şanlıurfa'nın Halfeti ilçesi de 2013 yılında sakin şehir oldu. Eski şehir ve yeni şehir olmak üzere iki bölüme ayrılan ilçenin sular altında kalan bölümü eski şehir olarak biliniyor, yeni yerleşimlerin oluşturulduğu bölge ise yeni şehir. Barajın sularıyla örtüldükten sonra tekne turlarının ve sualtı turizminin hızla gelişmeye başladığı Halfeti fotoğrafçılar için benzersiz mekanlara sahip. Halfeti aynı zamanda endemik bitki türlerinin de yaşadığı yerlerden biri... Halkın Ağlayan Arap Kızı adını verdiği Karagül yalnızca bu bölgede yetişiyor.

KAMPÇILAR İÇİN İDEAL

2015 yılında Türkiye'nin 10'uncu sakin şehri ilan edilen Artvin Şavşat, Karadeniz'in doğa cennetlerinden biri. Sahara Karagöl Milli Parkı ile birçok doğal güzelliği bünyesinde barındıran Şavşat, kampçılar için ideal. Ayrıca üç tarafı balkonlu ahşap evleriyle tanınan Arsiyan, Sahara ve Bilbilan yaylaları görülmesi gereken yerlerden...

Erzurum Uzundere, 2016 yılında sakin şehir ilan edildi. Uzundere'deki Tortum Şelalesi ülkemizin en büyük şelaleleri arasında yer alıyor. Ağlayan Köyü, Dikyar Köyü, Ulubağ Köyü ve Balıklı Köyü görülmesi gereken yerlerden...

Bolu Göynük de, 2017 yılında sakin şehirler arasına katıldı. Anadolu halkının geleneksel yaşam tarzı ve kültürünün eski canlılığıyla sürdürüldüğü, restore edilen eski evleri ile bir Osmanlı kasabası görüntüsündeki Göynük, el sanatlarının da sürdürüldüğü bir yerleşim yerimiz. Göynük sakin yaşamak için en uygun yerlerden biri...

Sinop'un Gerze ilçesi de gerekli kriterleri yerine getirerek 2017 yılında sakin şehir olmaya hak kazandı. Küçük bir balıkçı kasabası gibi görünen Gerze'yi görüp tanımak için bisiklet kiralamak yeterli.

İsparta’nın en güzel ilçelerinden Eğirdir, 2017 yılında sakin şehir seçildi. Türkiye'nin dördüncü büyük tatlı su gölünün yanıbaşında kurulu Eğirdir, yüzme, rüzgar sörfü, yamaç paraşütü gibi sporlar için uygun özelliklere sahip. Gölün çevresi ise kampçılar ve trekkingçiler tarafından tercih ediliyor.

Bolu Mudurnu da 2018 yılında sakin şehirler arasına katıldı. Tavukçuluk sektörünün geliştiği Mudurnu sakin şehir ünvanı aldıktan sonra tek tek restore edilen Osmanlı evleri, geleneksel yaşamı ile ilgiyi çekmeye başladı.

ÇOK SAKİN VE HUZURLU

Denizle barışık Köyceğiz Gölü'nün yanıbaşında kurulu Muğla'nın Köyceğiz ilçesi de 2019 yılında sakin şehir ilan edildi. Bodrum, Marmaris ve Fethiye gibi kalabalık turizm merkezlerinin aksine Köyceğiz sakin ve huzurlu bir tatil için gereken bütün özellikleri barındırıyor. Kaunos Antik Kenti ve kaya mezarları bölgenin görülmesi gereken tarihi değerleri arasında.

Ülkemizin son sakin şehri Bitlis Ahlat. Bu ünvanı 2019 yılında elde etti. Van Gölü kıyısında Selçuklu ve Osmanlı dönemi eserlerinin yer aldığı Ahlat'ta yaklaşık 8 bin mezardan oluşan Selçuklu Mezarlığı, dünya üzerindeki tek Türk-İslam mezarlığı olduğu için ilgi çekiyor. Ahlat Müzesi'nde de birçok tarihi eser yer alıyor. Gölde tekne turları da burayı ilgi çekici hale getiriyor.

Yorumlar (0)
19°
parçalı bulutlu
banner29