Krom değil lavanta

Burdur Akçaköy’de madencilerin göz diktiği 670 dekar araziyi kiralayıp lavanta, kekik ve adaçayı diken doğa tutkunu veteriner Öztürk Sarıca hem araziyi kurtardı hem de köyün gençlerine iş alanı yarattı.

EKONOMİ 21.06.2020, 10:46 21.06.2020, 18:35
122
Krom değil lavanta

İzmirGazetesi-ENGİN YAVUZ

Bundan 13 yıl önce aileden kalma ne varsa satıp Burdur Gölü’nün yanıbaşında Burdur Yaban Hayatı ve Rehabilitasyon Merkezi’ni kuran veteriner Öztürk Sarıca, bölgenin korunması ve kalkınması için çok önemli projelere imza attı.
“2005 yılında bürokrasiyle üç yıl mücadele ettikten sonra bu merkezi kurduğumda “Senin yaban hayatı ile ne işin var, bu iş devletin” diyerek küçümsediler” diyen Öztürk Sarıca, Lisinia Yaban Hayatı ve Rehabilitasyon Merkezi ile ilgili süreci şöyle anlattı:

Burdur’un Yeşilova ilçesine bağlı Akçaköy’de doğdum. Ailem ile birlikte doğa ile baş başa bir çocukluk geçirdim. Öğrenim yıllarımda Lisinia’nın öyküsü ilk gördüğüm andan itibaren etkilendiğim ardıç ağacı ile başladı.  ardıç ağacının suyu ne kadar az tükettiğini, en kıraç yerden en sulak yere kadar her yerde yaşamı sürebildiğini, insanları gölgesinde ağırlayıp, uğurladığını gördüm. Biraz büyüyüp kitap okumaya başlayınca ardıç kuşları ve ardıç ağacı arasındaki uyumu öğrendim. Ağacın yere dökülen tohumları ardıç kuşunun sindirim sisteminde hayat buluyor ve kuş tarafından dışarı atılan bu tohumlar çimleniyordu. Doğadaki tüm canlı ve cansız varlıklar arasındaki sonsuz bir uyum vardı ve kendimi doğal hayatın sürmesi ve gelecek nesillere aktarılması için mücadeleye adadım. Bu projenin ilk adımını 2005 yılında Burdur Gölü’nün kıyısında attık.  Bölgenin eski çağlardaki adı olan Psidya’nın en önemli şehirlerinden biri Lisinia’dır, merkez adını buradan alır.
3 yıl süren izin çalışmaları sonucu Lisinia öncelikle ülkemizin ilk yaban hayatı merkezlerinden biri olarak resmiyet kazandı. Ancak bakanlığın talebiyle masrafları tarafımızdan karşılanmak üzere 10 yıllığına bakanlığa hibe ettik.

KANSERSİZ GELECEK

En önemli amaçlarından birinin kanserle mücadele olduğunu belirten Sarıca, her yıl 11 milyon kişinin kansere yakalandığı dünyada, 7 milyon insan kanser nedeniyle ölürken, 25 milyon insan da kanserle yaşamaya devam ettiğini söyledi. Türkiye’de kansere yakalanan kişi sayısının 2030 yılında 500 bine ulaşacağının öngörüldüğünü belirten Öztürk Sarıca şunları söyledi:
“Kansersiz Gelecek Elimizde projesini iki dedemi, babamı ve çok sayıda arkadaşımı kanser nedeniyle kaybettikten ve annemin de kansere yakalanmasından sonra attım. Proje kapsamında kanserin nedenlerini ve günümüzdeki artış sürecini araştırdık.  Özellikle üretim ve tüketimde kullanılan zararlı kimyasallar, nükleer deneme ve nükleer bombalar, dünyanın yapısında bulunan  kanserojen kimyasallar (arsenik,asbest,radon gazı…) maden ocakları, hava kirliliği(nükleer patlama, kükürt dioksit…), toprak ve suda bulunan kanserojen kimyasallar, kanserojen mikroorganizmalar, geni değiştirilmiş gıdalar, besin yapımı ve saklanmasında kullanılan katkı maddeleri, bazı böcek ilaçları ve en önemli sebep olarak da stres birer kanser nedeniydi.
Kanser konusunda farkındalık yaratmak için Lisinia’da kanser evleri ve kanser piramitleri yaptık. Kansere sebep olan özellikle kimyasalların ve kanserin günümüzde insanların üzerindeki etkisinin görseller kullanarak sergilendiği çalışma büyük ilgi görmeye başladı. Burada ziyaretçilerimize zararlı kimyasallar ve kansere etkilerini anlatmaya başladık. İlköğretim okullarına, liselere ve üniversitelere gittik, farkındalık eğitimleri verdik. Merkezimiz bünyesindeki tüm tarım alanlarında ilaçsız ve organik tarım yapıyoruz, Burdur yöresine ait yüzlerce yıllık tohumları kullanıyoruz. Ziyaretçilerimize bu arazileri gezdirip, genetiği değiştirilmiş mikroorganizmalar kullanılarak üretilmiş besinlerin zararları anlatıyoruz ve doğal beslenmeyi teşvik ediyoruz.

LAVANTA DERESİ

Veteriner Öztürk Sarıca’ya Lavanta Projesi’ni sorduk, bu projeyi neden ve nasıl uyguladıklarını da anlattı, şöyle konuştu:

Biz lavanta üretimine ilk kez Lisinia Yaban Hayatı Rehebilitasyon Merkezi’nin çevresindeki arazilerde başlamıştık. Ancak üretim sürecimiz ilerlerken doğduğum köy olan Akçaköy’ün çevresinde madencilerin bölgede tespit edilen krom madenlerini çıkarmak için uğraştıklarını öğrendim. Bölgeden 670 dekar araziyi kiraladık ve 400 dekar araziye lavanta, 200 dekar araziye kekik, 70 dekar araziye adaçayı diktik. Projeyi köyümüzün gençlerini de dahil ettim. İki yıl sonra da ürün almaya başladık. Lavanta dikilen arazilerimizin genişliği şimdi 1000 dekara yaklaştı. Hedefimiz 3.000 dekar alanda lavanta üretip bu konuda Fransa’ya rakip olmak.
Göller yöresinde Burdur, Salda, Yarışlı, Çorak gibi göllerin kurumasını engellemek ve bölgedeki su kaynaklarının korunması amacıyla az su tüketen, ekonomik geliri yüksek aromatik tıbbı bitkilerin üretimini sürdürüyor ve çiftçiyi özendiriyoruz.


Bölgede yoğun faaliyet göstenen 100’e yakın mermer ve krom madeni ocuklarının ciddi biçimde olumsuz etkilediği doğal hayatı, Salda Gölü ile birlikte 30 yıl önce kurutulan Çorak Gölü’nü besleyen su kaynaklarını korumak için müdalede ediyoruz. Bölgede önemli ölçüde büyükbaş hayvancılık yapılıyor ve yem ihtiyacının karşılanması için yapılan mısır ve yonca üretimi bölgenin su kaynaklarını tüketiyor.
Çabalarımızın sonucunda bölgede suya ihtiyacı olmayan lavanta üretimi hızla yaygınlaşıyor.  Salda Gölü’nde su seviyesi yükseldi, Çorak Göl’de 6 milyon metrekübe yakın su birikti. Mermer ocakları yüzünden Yarışlı Gölü’nü terk eden flamingolar Çorak Göl’de konaklamaya başladı.

30 ÜLKEDE TANITIM

Lisinia Projesi kapsamında son 6 yıl içinde 100 bini aşkın yerli ziyaretçi ve 10 bine yakın yabancı gönüllüye ulaştıklarını belirten Öztürk Sarıca, Lavanta Deresi projesinin Lisinia'nın yabancı gönüllüleri aracılığıyla 30'a yakın ülkede tanıtımına başlandığını söyledi. Tanıtımın ülkelerin sivil toplum örgütleri, üniversiteleri ve halk düzeyinde gerçekleştiğini kaydeden Sarıca, "Dünya sularına sahip çıkılması için uluslararası alanda da aromatik bitki projesini anlatmaya çalışıyoruz" dedi.
Kozmetik, gıda ve ilaç sanayilerinde kullanılan lavanta yağının litresinin 145 liradan alıcı bulduğunu aktaran Sarıca, bu konuda dünya pazarına hakim olan Fransa ve Bulgaristan ile rekabet gücüne ulaştıklarını da söyledi. 

TURİZM DE CANLANDI

Sarıca, lavanta, gül ve diğer tıbbi ve aromatik bitkilerin kozmetik, ilaç ve gıda sanayilerindeki kullanımının yanı sıra, bölgede kırsal turizmi de ciddi ölçüde hareketlendirdiğini de anlattı. Sarıca şöyle konuştu: 

"Fransa son yıllarda bu doğa, lavanta turizminden çok büyük para kazanıyor. Bu yönüyle Türkiye ve Burdur, Fransa ve Bulgaristan ile rekabet edebilecek güce sahip. Bu hafta sonu 2 bine yakın ziyaretçi ağırladık. Lisinia'da Mayıs ayında göl kenarındaki güllerle başlayan görsel şölen, mor adaçayları ve ardından lavantalarla birlikte 4- 5 ay devam ediyor.

Yorumlar (0)
26°
açık
Namaz Vakti 09 Temmuz 2020
İmsak 04:02
Güneş 05:49
Öğle 13:22
İkindi 17:15
Akşam 20:45
Yatsı 22:24
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 31 66
2. Trabzonspor 30 61
3. Sivasspor 30 54
4. Galatasaray 30 52
5. Fenerbahçe 31 50
6. Beşiktaş 30 50
7. Alanyaspor 30 48
8. Göztepe 30 38
9. Gaziantep FK 30 38
10. Antalyaspor 30 37
11. Kasımpaşa 30 36
12. Gençlerbirliği 31 33
13. Denizlispor 31 32
14. Kayserispor 30 31
15. Konyaspor 30 30
16. Malatyaspor 30 29
17. Çaykur Rizespor 30 29
18. Ankaragücü 30 25
Takımlar O P
1. Hatayspor 32 60
2. Erzurum BB 32 56
3. Adana Demirspor 32 55
4. Bursaspor 32 55
5. Akhisar Bld.Spor 32 54
6. Fatih Karagümrük 32 53
7. Altay 32 51
8. Ümraniye 32 44
9. Keçiörengücü 32 44
10. Giresunspor 32 44
11. Menemen Belediyespor 32 42
12. İstanbulspor 32 37
13. Balıkesirspor 32 35
14. Altınordu 32 33
15. Boluspor 32 30
16. Osmanlıspor 32 27
17. Adanaspor 32 21
18. Eskişehirspor 32 12
Takımlar O P
1. Liverpool 33 89
2. Man City 33 66
3. Chelsea 34 60
4. Leicester City 34 59
5. M. United 33 55
6. Wolverhampton 33 52
7. Arsenal 34 50
8. Tottenham 33 48
9. Sheffield United 33 48
10. Burnley 33 46
11. Everton 33 44
12. Newcastle 33 43
13. Southampton 33 43
14. Crystal Palace 34 42
15. Brighton 33 36
16. West Ham 33 31
17. Watford 34 31
18. Aston Villa 33 27
19. Bournemouth 33 27
20. Norwich City 34 21
Takımlar O P
1. Real Madrid 34 77
2. Barcelona 34 73
3. Atletico Madrid 35 63
4. Sevilla 34 60
5. Villarreal 34 54
6. Getafe 34 53
7. Real Sociedad 34 51
8. Valencia 35 50
9. Athletic Bilbao 34 48
10. Granada 34 47
11. Osasuna 34 45
12. Levante 34 43
13. Real Valladolid 35 39
14. Real Betis 34 38
15. Celta de Vigo 35 36
16. Deportivo Alaves 34 35
17. Eibar 34 35
18. Mallorca 34 29
19. Leganés 34 28
20. Espanyol 34 24
banner29