68 yıldır semerci

El sanatlarıyla ünlü Tire’nin en eski ustalarından 85 yaşındaki semerci Kamil Bezcioğlu, iyice yaşlandığı halde mesleğini hala severek yapıyor. Yeni Mahalle Soğanpazarı Sokak’taki dükkanını erkenden açıyor, siparişleri karşılıyor....

15 Ocak 2020, 11:15 Engin Yavuz
68 yıldır semerci

El sanatlarıyla ünlü Tire’nin en eski ustalarından 85 yaşındaki semerci Kamil Bezcioğlu, iyice yaşlandığı halde mesleğini hala severek yapıyor. Yeni Mahalle Soğanpazarı Sokak’taki dükkanını erkenden açıyor, siparişleri karşılıyor.

Röportaj: ENGİN YAVUZ 

Birçok eski el sanatının, ustaların birer birer göçüp gitmesinin ardından güçlükle yaşatılmaya çalışıldığı Tire’de, ilerlemiş yaşına karşın hala yıllar önceki mesleğini ısrarla sürdüren ustalar da var. Bu ustalardan 85 yaşındaki Kamil Bezcioğlu, hala yılların verdiği alışkanlıkla Yeni Mahalle Soğanpazarı Sokak’taki dükkanını erkenden açıyor, eskisi kadar gücü olmasa da gün kararıncaya kadar küçük dükkanında siparişleri karşılamaya devam ediyor. Geçenlerde Kamil ustanın dükkanına uğradık, çayını içtik, sohbet ettik.

- Bize kendinizden söz eder misiniz, bu mesleğe nasıl başladınız?

- 85 yaşındayım. Sonradan kayınpederim olan beyefendinin dükkanına henüz 15 yaşındayken çırak olarak gelmiştim. Yıllar geçti, mesleği öğrendim, büyüdüm, askerliğimi yaptım ve sonra ustamın kızıyla evlendim. Tam 68 yıldır Tire’de semercilik yapıyorum. Bu işi yapan sadece iki kişi kaldık Tire’de. Bizden sonra devam edecek kimse var mı diye sorsanız hiç sanmıyorum. Evliyim, torunlarım var. Aslında bu yıllar evde oturup ailemle, torunlarımla ilgilenmem gereken, dinlenmem gereken yıllar. Ama eşim felçli, 13 yıldan bu yana eşime bakıyorum. Keyfimiz hiç yerinde değil. Her sabah bu dükkanın kepengini açarak moralimi düzeltiyorum aslında. Akşama kadar oyalanıyorum burada. Bunun dışında zamanımın tamamı evimde, eşimin yanında geçiyor. Her dakika, her saat hayır duasını alıyorum ya bu yetiyor bana…

- Ürettiğiniz semerlere eskisi gibi ilgi var mı hala?

- Yıllar önce günde en az bir tane semer hazırlıyordum. Son zamanlarda artık üç-dört günde bir semer. Zaten semere eskisi gibi talep yok. Ova taraflarında hayvancılık bitti. Otomobiller, traktörler, motosikletler çoğaldı. Ama dağ köylerinde hala ata binenler var, yük taşıyanlar var. Semerleri genelde yük atları için kullanıyorlar. Dağdaki bahçesinden ceviz, kestane, incir topluyor, atla taşıyor evine ya da pazara. Semerlerin çoğunu atlar için yapıyorum ama arada evlerine dekor olsun diye semer siparişi verenler var. Son zamanlarda turistik yerlerden de daha küçük boyutta semer siparişleri almaya başladım.

ZOR AMA KEYİFLİ

- Nasıl bir meslek semercilik?

Semercilik çileli, zor ama keyifli bir meslek. Semer yaparken ağac, deri, saz ve keçe kullanıyorum. Süslerken de renk renk boncuklar ve renkli keçelerden yararlanıyorum. Çok genç geldi çalıştı yanımda ama bu iş pek ilgilerini çekmedi. Gençler artık böyle mesleklerle ilgilenmiyor. Bana göre bu meslek bitti. Geçenlerde Tire Halk Eğitim Merkezi’nden geldiler, öğrenmek isteyenlere kurs verir misin dediler. Bu meslek bir-iki yılda öğrenilecek bir meslek değil ki. Ben tam anlamıyla öğrenmek için 20 yılımı verdim.

At sahipleri semer fiyatları için ne diyor?

Bir semer 500-600 liraya satılıyor. Malzeme olarak bakmayın yalnızca, harcadığım emeğin bedeli yok. Artık insanların alım gücü çok zayıfladı. Atına semer yaptırmak isteyene bu fiyatı söylediğimde şaşırıyor,

SEVEMEDİM TERZİLİĞİ

- Semercilik gençliğinizde istediğiniz bir meslek miydi?

Kendim de yıllarca at ve eşek besledim. Merak vardı bende. Sanırım dedemlerden kalan bir alışkanlık. İlk mesleğim terzilikti, pantolon dikmeyi öğrendim. Ama sevemedim terziliği. Bu mesleği seçtim. Çok yaşlandım ama yalnızca Tire’de değil birçok yerde müşterilerim var. Kemalpaşa’dan geliyorlar, Şirince tarafından geliyorlar, dağ köylerinden geliyorlar. Gücüm yettiğince karşılıyorum siparişlerini.

- İlçeye gezmeye gelenler arasında ürünlerinize ilgi gösteren var mı?

- Yeni Mahalle Soğanpazarı Sokak’taki bu işyerinde yıllarım geçti. Bir süre önce buradaki bütün sokaklar, bütün eski yapılar Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından restore edildi. Eskiden kepenkleri tahtadandı şimdi daha sağlam malzemeden yaptılar. Son zamanlarda çok turist gelmeye başladı. Hele benim semerci dükkanını görünce çok şaşırıyorlar, çok ilgileniyorlar, bol bol fotoğraf çekiyorlar.

- Sizin gibi, yıllar önceki mesleğini hala sürdürenler var mı Tire’de?

- Keçeciler var, urgancılar var, terlik yapanlar var, hasırcılar var, nalbant kaldı mı bilmiyorum. Bu mesleklerin gelecek nesillere aktarılması gereken ama ne kadar başarılı oluyorlar bilmiyorum. Bu meslekleri sürdürenlerin çoğu benim gibi yaşlı. Biz gittikten sonra yaşayacak mı, unutulacak mı hep merak eder dururum.

-----------

TİRE'DE YAŞAYAN GELENEKSEL EL SANATLARI

URGANCILIK

Tire’nin sembolü olup urgancılık deyince kenevirden üretilen kendir urgancılığı akla gelmektedir. Tarihi antik çağa kadar uzanan el urgancılığının Tire kültür tarihinde oldukça eskiye dayanan bir geçmişi vardır. Küçük Menderes ovasının verimli topraklarında yüzyıllar boyunca bölgenin en kaliteli kendiri yetiştirilmiş ve beyazlığı ve sağlamlığı ile tüm yurtta ün kazanmıştır. Fatih Sultan Mehmet’in İstanbul’u fethederken, Tire’li ustaların ördüğü urganla gemilerini karadan Haliç’e çektirdiği rivayet edilir. Osmanlı Donanması’nın halatları da Tire’de dokunmaktaydı. Bu nedenle kent yüzyıllar boyu Kendir Vergisi’nden muaf tutulmuştur. Osmanlı döneminde binden fazla olan çark sayısı, 1951 yılında Tire Ticaret ve Sanayi Odası tarafından yayınlanan kitapta 600 çark olarak geçmekte iken günümüze 50 çark kalmıştır. Şu anda 50 kadar aile evlerinde urgancılıkla geçiniyor.

NALINCILIK

Yöresel özellikleriyle öne çıkıp üne kavuşan, kadife üzerine sırma ile işlenmiş nalınların ilk kez Tireli ustalar tarafından yapıldığı söylenir. Çeyiz sandıklarının en önemli eşyalarından, turistlerin hediyelik olarak tercih ettikleri, günümüzde birçok mekanın şark köşelerini süsleyen nalınlar artık Tire’nin en önemli simgelerinden biri. Anlatılanlara göre daha önce evlerin banyolarında ve hamamlarda kullanılan nalınlar, önceleri genç kızlara düğün hediyesi olarak götürülürmüş. Nakışları hafif olanları evlenme yaşındaki kızlara, işlemeleri çok ağır olanlar ise yeni gelinlere götürülürmüş. Tire nalınlarının en önemli özelliği yontulması kolay olduğu ve ıslandığında zarar görmediği için kavak ağacından yapılıyor olması.

NALBANTLIK

Tire’de unutulmak üzere olan alınteri işçiliklerin biri de nalbantlık. Yıllar önce siparişlere yetişemeyen nalbantlar artık motorlu araç teknolojisinin gelişmesiyle zor günler yaşıyor.

KEÇECİLİK

Tire’de el sanatlarının en zor olanlarından biri de keçecilik. Günümüzde fabrikalarda keçe üretimi yapılsa bile Tire’de hala geleneksel yöntemlerle keçe üretimi devam ediyor. Kuzunun ilk kırkımı olan Ağustos yününden keçenin en iyisi, koyunların ikinci kırkımının yapıldığı Nisan yününden ise ikinci kalite keçe imal ediliyor. Günümüzdeki modern evlerde süsleme olarak kullanılan keçe yapımında yün önce hallaç tarafından tel tel ayrılır. Gerekli renk ve motifler hazırlandıktan sonra hasır zemin üzerine dökülen keçe hasırla birlikte düzgünce dürülür ve 3-4 kişi tarafından bir saat bolunca tepilerek dövülür. Ter ile yoğrulmuş yün hamuru denilen keçe sabahtan akşama kadar hazırlanamazsa kalitesi düşer.Tuzuk, süt keçesi, at, deve keçesi, ayakkabı, minder keçesi gibi çeşitleri olan keçeden günümüzde şal, terlik, takı, cüzdan, kemer, yelek, yastık, çanta da üretiliyor.

Yorumlar (0)
10°
açık
Namaz Vakti 17 Ocak 2020
İmsak 06:54
Güneş 08:20
Öğle 13:27
İkindi 16:01
Akşam 18:24
Yatsı 19:44
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Sivasspor 17 37
2. Başakşehir 17 33
3. Trabzonspor 17 32
4. Fenerbahçe 17 31
5. Beşiktaş 17 30
6. Alanyaspor 17 29
7. Galatasaray 17 27
8. Malatyaspor 17 24
9. Gaziantep FK 17 24
10. Göztepe 17 23
11. Denizlispor 17 22
12. Çaykur Rizespor 17 20
13. Gençlerbirliği 17 18
14. Kasımpaşa 17 15
15. Konyaspor 17 15
16. Antalyaspor 17 14
17. Ankaragücü 17 12
18. Kayserispor 17 10
Takımlar O P
1. Hatayspor 17 36
2. Erzurum BB 17 30
3. Keçiörengücü 17 28
4. Menemen Belediyespor 17 28
5. Akhisar Bld.Spor 17 27
6. Bursaspor 17 27
7. Ümraniye 17 25
8. Adana Demirspor 17 24
9. Balıkesirspor 17 24
10. Altay 17 24
11. Fatih Karagümrük 17 23
12. Giresunspor 17 21
13. İstanbulspor 17 19
14. Altınordu 17 18
15. Osmanlıspor 17 13
16. Boluspor 17 13
17. Adanaspor 17 12
18. Eskişehirspor 17 6
Takımlar O P
1. Liverpool 21 61
2. Man City 22 47
3. Leicester City 22 45
4. Chelsea 22 39
5. M. United 22 34
6. Sheffield United 22 32
7. Wolverhampton 22 31
8. Tottenham 22 30
9. Crystal Palace 22 29
10. Arsenal 22 28
11. Everton 22 28
12. Southampton 22 28
13. Newcastle 22 26
14. Brighton 22 24
15. Burnley 22 24
16. West Ham 21 22
17. Watford 22 22
18. Aston Villa 22 21
19. Bournemouth 22 20
20. Norwich City 22 14
Takımlar O P
1. Barcelona 19 40
2. Real Madrid 19 40
3. Atletico Madrid 19 35
4. Sevilla 19 35
5. Real Sociedad 19 31
6. Valencia 19 31
7. Getafe 19 30
8. Athletic Bilbao 19 29
9. Villarreal 19 28
10. Granada 19 27
11. Levante 19 26
12. Osasuna 19 24
13. Real Betis 19 24
14. Real Valladolid 19 21
15. Deportivo Alaves 19 20
16. Eibar 19 19
17. Celta de Vigo 19 15
18. Mallorca 19 15
19. Leganés 19 14
20. Espanyol 19 11
banner29