68 yıldır semerci

El sanatlarıyla ünlü Tire’nin en eski ustalarından 85 yaşındaki semerci Kamil Bezcioğlu, iyice yaşlandığı halde mesleğini hala severek yapıyor. Yeni Mahalle Soğanpazarı Sokak’taki dükkanını erkenden açıyor, siparişleri karşılıyor....

15 Ocak 2020, 11:15 Engin Yavuz
68 yıldır semerci

El sanatlarıyla ünlü Tire’nin en eski ustalarından 85 yaşındaki semerci Kamil Bezcioğlu, iyice yaşlandığı halde mesleğini hala severek yapıyor. Yeni Mahalle Soğanpazarı Sokak’taki dükkanını erkenden açıyor, siparişleri karşılıyor.

Röportaj: ENGİN YAVUZ 

Birçok eski el sanatının, ustaların birer birer göçüp gitmesinin ardından güçlükle yaşatılmaya çalışıldığı Tire’de, ilerlemiş yaşına karşın hala yıllar önceki mesleğini ısrarla sürdüren ustalar da var. Bu ustalardan 85 yaşındaki Kamil Bezcioğlu, hala yılların verdiği alışkanlıkla Yeni Mahalle Soğanpazarı Sokak’taki dükkanını erkenden açıyor, eskisi kadar gücü olmasa da gün kararıncaya kadar küçük dükkanında siparişleri karşılamaya devam ediyor. Geçenlerde Kamil ustanın dükkanına uğradık, çayını içtik, sohbet ettik.

- Bize kendinizden söz eder misiniz, bu mesleğe nasıl başladınız?

- 85 yaşındayım. Sonradan kayınpederim olan beyefendinin dükkanına henüz 15 yaşındayken çırak olarak gelmiştim. Yıllar geçti, mesleği öğrendim, büyüdüm, askerliğimi yaptım ve sonra ustamın kızıyla evlendim. Tam 68 yıldır Tire’de semercilik yapıyorum. Bu işi yapan sadece iki kişi kaldık Tire’de. Bizden sonra devam edecek kimse var mı diye sorsanız hiç sanmıyorum. Evliyim, torunlarım var. Aslında bu yıllar evde oturup ailemle, torunlarımla ilgilenmem gereken, dinlenmem gereken yıllar. Ama eşim felçli, 13 yıldan bu yana eşime bakıyorum. Keyfimiz hiç yerinde değil. Her sabah bu dükkanın kepengini açarak moralimi düzeltiyorum aslında. Akşama kadar oyalanıyorum burada. Bunun dışında zamanımın tamamı evimde, eşimin yanında geçiyor. Her dakika, her saat hayır duasını alıyorum ya bu yetiyor bana…

- Ürettiğiniz semerlere eskisi gibi ilgi var mı hala?

- Yıllar önce günde en az bir tane semer hazırlıyordum. Son zamanlarda artık üç-dört günde bir semer. Zaten semere eskisi gibi talep yok. Ova taraflarında hayvancılık bitti. Otomobiller, traktörler, motosikletler çoğaldı. Ama dağ köylerinde hala ata binenler var, yük taşıyanlar var. Semerleri genelde yük atları için kullanıyorlar. Dağdaki bahçesinden ceviz, kestane, incir topluyor, atla taşıyor evine ya da pazara. Semerlerin çoğunu atlar için yapıyorum ama arada evlerine dekor olsun diye semer siparişi verenler var. Son zamanlarda turistik yerlerden de daha küçük boyutta semer siparişleri almaya başladım.

ZOR AMA KEYİFLİ

- Nasıl bir meslek semercilik?

Semercilik çileli, zor ama keyifli bir meslek. Semer yaparken ağac, deri, saz ve keçe kullanıyorum. Süslerken de renk renk boncuklar ve renkli keçelerden yararlanıyorum. Çok genç geldi çalıştı yanımda ama bu iş pek ilgilerini çekmedi. Gençler artık böyle mesleklerle ilgilenmiyor. Bana göre bu meslek bitti. Geçenlerde Tire Halk Eğitim Merkezi’nden geldiler, öğrenmek isteyenlere kurs verir misin dediler. Bu meslek bir-iki yılda öğrenilecek bir meslek değil ki. Ben tam anlamıyla öğrenmek için 20 yılımı verdim.

At sahipleri semer fiyatları için ne diyor?

Bir semer 500-600 liraya satılıyor. Malzeme olarak bakmayın yalnızca, harcadığım emeğin bedeli yok. Artık insanların alım gücü çok zayıfladı. Atına semer yaptırmak isteyene bu fiyatı söylediğimde şaşırıyor,

SEVEMEDİM TERZİLİĞİ

- Semercilik gençliğinizde istediğiniz bir meslek miydi?

Kendim de yıllarca at ve eşek besledim. Merak vardı bende. Sanırım dedemlerden kalan bir alışkanlık. İlk mesleğim terzilikti, pantolon dikmeyi öğrendim. Ama sevemedim terziliği. Bu mesleği seçtim. Çok yaşlandım ama yalnızca Tire’de değil birçok yerde müşterilerim var. Kemalpaşa’dan geliyorlar, Şirince tarafından geliyorlar, dağ köylerinden geliyorlar. Gücüm yettiğince karşılıyorum siparişlerini.

- İlçeye gezmeye gelenler arasında ürünlerinize ilgi gösteren var mı?

- Yeni Mahalle Soğanpazarı Sokak’taki bu işyerinde yıllarım geçti. Bir süre önce buradaki bütün sokaklar, bütün eski yapılar Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından restore edildi. Eskiden kepenkleri tahtadandı şimdi daha sağlam malzemeden yaptılar. Son zamanlarda çok turist gelmeye başladı. Hele benim semerci dükkanını görünce çok şaşırıyorlar, çok ilgileniyorlar, bol bol fotoğraf çekiyorlar.

- Sizin gibi, yıllar önceki mesleğini hala sürdürenler var mı Tire’de?

- Keçeciler var, urgancılar var, terlik yapanlar var, hasırcılar var, nalbant kaldı mı bilmiyorum. Bu mesleklerin gelecek nesillere aktarılması gereken ama ne kadar başarılı oluyorlar bilmiyorum. Bu meslekleri sürdürenlerin çoğu benim gibi yaşlı. Biz gittikten sonra yaşayacak mı, unutulacak mı hep merak eder dururum.

-----------

TİRE'DE YAŞAYAN GELENEKSEL EL SANATLARI

URGANCILIK

Tire’nin sembolü olup urgancılık deyince kenevirden üretilen kendir urgancılığı akla gelmektedir. Tarihi antik çağa kadar uzanan el urgancılığının Tire kültür tarihinde oldukça eskiye dayanan bir geçmişi vardır. Küçük Menderes ovasının verimli topraklarında yüzyıllar boyunca bölgenin en kaliteli kendiri yetiştirilmiş ve beyazlığı ve sağlamlığı ile tüm yurtta ün kazanmıştır. Fatih Sultan Mehmet’in İstanbul’u fethederken, Tire’li ustaların ördüğü urganla gemilerini karadan Haliç’e çektirdiği rivayet edilir. Osmanlı Donanması’nın halatları da Tire’de dokunmaktaydı. Bu nedenle kent yüzyıllar boyu Kendir Vergisi’nden muaf tutulmuştur. Osmanlı döneminde binden fazla olan çark sayısı, 1951 yılında Tire Ticaret ve Sanayi Odası tarafından yayınlanan kitapta 600 çark olarak geçmekte iken günümüze 50 çark kalmıştır. Şu anda 50 kadar aile evlerinde urgancılıkla geçiniyor.

NALINCILIK

Yöresel özellikleriyle öne çıkıp üne kavuşan, kadife üzerine sırma ile işlenmiş nalınların ilk kez Tireli ustalar tarafından yapıldığı söylenir. Çeyiz sandıklarının en önemli eşyalarından, turistlerin hediyelik olarak tercih ettikleri, günümüzde birçok mekanın şark köşelerini süsleyen nalınlar artık Tire’nin en önemli simgelerinden biri. Anlatılanlara göre daha önce evlerin banyolarında ve hamamlarda kullanılan nalınlar, önceleri genç kızlara düğün hediyesi olarak götürülürmüş. Nakışları hafif olanları evlenme yaşındaki kızlara, işlemeleri çok ağır olanlar ise yeni gelinlere götürülürmüş. Tire nalınlarının en önemli özelliği yontulması kolay olduğu ve ıslandığında zarar görmediği için kavak ağacından yapılıyor olması.

NALBANTLIK

Tire’de unutulmak üzere olan alınteri işçiliklerin biri de nalbantlık. Yıllar önce siparişlere yetişemeyen nalbantlar artık motorlu araç teknolojisinin gelişmesiyle zor günler yaşıyor.

KEÇECİLİK

Tire’de el sanatlarının en zor olanlarından biri de keçecilik. Günümüzde fabrikalarda keçe üretimi yapılsa bile Tire’de hala geleneksel yöntemlerle keçe üretimi devam ediyor. Kuzunun ilk kırkımı olan Ağustos yününden keçenin en iyisi, koyunların ikinci kırkımının yapıldığı Nisan yününden ise ikinci kalite keçe imal ediliyor. Günümüzdeki modern evlerde süsleme olarak kullanılan keçe yapımında yün önce hallaç tarafından tel tel ayrılır. Gerekli renk ve motifler hazırlandıktan sonra hasır zemin üzerine dökülen keçe hasırla birlikte düzgünce dürülür ve 3-4 kişi tarafından bir saat bolunca tepilerek dövülür. Ter ile yoğrulmuş yün hamuru denilen keçe sabahtan akşama kadar hazırlanamazsa kalitesi düşer.Tuzuk, süt keçesi, at, deve keçesi, ayakkabı, minder keçesi gibi çeşitleri olan keçeden günümüzde şal, terlik, takı, cüzdan, kemer, yelek, yastık, çanta da üretiliyor.

Yorumlar (0)
az bulutlu
Namaz Vakti 28 Şubat 2020
İmsak 06:18
Güneş 07:39
Öğle 13:29
İkindi 16:37
Akşam 19:09
Yatsı 20:25
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 23 46
2. Trabzonspor 22 45
3. Galatasaray 23 45
4. Sivasspor 23 45
5. Alanyaspor 23 39
6. Fenerbahçe 23 38
7. Beşiktaş 23 37
8. Göztepe 22 34
9. Gaziantep FK 23 31
10. Gençlerbirliği 23 27
11. Antalyaspor 23 25
12. Malatyaspor 22 24
13. Denizlispor 23 24
14. Çaykur Rizespor 22 24
15. Konyaspor 23 21
16. Ankaragücü 23 20
17. Kasımpaşa 23 19
18. Kayserispor 23 16
Takımlar O P
1. Hatayspor 24 48
2. Erzurum BB 24 42
3. Adana Demirspor 24 40
4. Bursaspor 24 40
5. Fatih Karagümrük 24 37
6. Altay 24 35
7. Akhisar Bld.Spor 24 35
8. Ümraniye 24 35
9. Keçiörengücü 24 33
10. Balıkesirspor 24 32
11. Menemen Belediyespor 24 32
12. İstanbulspor 23 28
13. Giresunspor 23 28
14. Altınordu 24 27
15. Osmanlıspor 24 21
16. Boluspor 24 18
17. Adanaspor 24 18
18. Eskişehirspor 24 16
Takımlar O P
1. Liverpool 27 79
2. Man City 27 57
3. Leicester City 27 50
4. Chelsea 27 44
5. M. United 27 41
6. Tottenham 27 40
7. Sheffield United 27 40
8. Wolverhampton 27 39
9. Arsenal 27 37
10. Burnley 27 37
11. Everton 27 36
12. Southampton 27 34
13. Crystal Palace 27 33
14. Newcastle 27 31
15. Brighton 27 28
16. Bournemouth 27 26
17. Aston Villa 27 25
18. West Ham 27 24
19. Watford 27 24
20. Norwich City 27 18
Takımlar O P
1. Barcelona 25 55
2. Real Madrid 25 53
3. Atletico Madrid 25 43
4. Sevilla 25 43
5. Getafe 25 42
6. Real Sociedad 24 40
7. Villarreal 25 38
8. Valencia 25 38
9. Granada 25 36
10. Levante 25 32
11. Athletic Bilbao 25 31
12. Osasuna 25 31
13. Real Betis 25 30
14. Deportivo Alaves 25 30
15. Real Valladolid 25 29
16. Eibar 24 24
17. Celta de Vigo 25 24
18. Mallorca 25 22
19. Leganés 25 19
20. Espanyol 25 19
banner29